Dodawanie komentarza

Do tematu: Dziwne zachowanie księżyca

Dziwne zachowanie księżyca

NewScientist, fot. NASA/r.n. | 2005-05-26 07:52:54

Mechanika nieba - jeden z najważniejszych działów astronomii zajmujący się badaniem ruchów ciał niebieskich - dokładny, precyzyjny i niezawodny. Od czasu gdy Newton odkrył prawa dotyczące grawitacji i mechaniki, naukowcy używają ich do przewidywania zachowania ciał niebieskich, do odkrywania nowych planet na podstawie niewielkich grawitacyjnych zaburzeń. Obecnie rozwój nauki doprowadził do tego, że dziś jesteśmy w stanie przewidzieć, gdzie znajdować się będą ciała niebieskie za tysiące lat (względem siebie).

Nie jest jednak tak pięknie, jakby mogło się wydawać. Dwa małe satelity Saturna najwyraźniej zapomniały, że istnieją pewne zasady. Pomiędzy rokiem 1981 a 1995, te dwa małe księżyce zmieniły prędkość zupełnie przecząc wszelkim prawom grawitacji. Ostatniego lata uczyniły to ponownie - nikt nie zna jednak powodu takiego zachowania. Czy oznacza to, że jest coś w mechanice nieba, co przeoczyliśmy?

Dwa księżyce zostały odkryte na podstawie zdjęć, które dostarczyła sonda NASA Voyager 1 przelatująca obok Saturna ponad 20 lat temu. Nazwane Prometeusz i Pandora, orbitują na pobocznych orbitach Saturna z olbrzymią prędkością, okrążajac ją w 15 godzin.

Szybki ich ruch nie pozwalił naukowcom na zdobycie dodatkowych informacji. Dodatkowe dane dostarczyła dopiero sonda Voyager 2, która wykonała kolejne zdjęcia w sierpniu 1981 roku. Na podstawie zdjęć wykonanych w 9-miesięcznym odstępie (dwie obserwacje), naukowcy obliczyli ich orbity. Dzięki temu mogli przewidzieć położenie tych obiektów w dowolnym czasie w przyszłości. Tak przynajmniej myśleli...

Wszystko wyglądało normalnie przez 14 lat. Przez ten czas nowe obserwacje zgadzały się z obliczeniami naukowców. Latem 1995 roku grupa naukowców, na których czele stała Amanda Bosh z Lowell Observatory w Flagstaff w Arizonie przeprowadziła obserwację tychże księżycy przy pomocy teleskopu Hubbla. Księżyc Pandora znajdował się w miejscu, w którym powinien, Prometeusz natomiast zmienił kąt orbity o 19 stopni. Obliczenia wykazały, że Prometeusz zwalniał swój ruch orbitalny od początku 1980 roku oddalając się od Saturna.

Astronomowie byli w szoku. Prometeusz i Pandora mimo że są małe, są wielkości Północnej Irlandii i ważą przecież tryliony ton. Co więc zepchnęło jeden z nich tysiące kilometrów od Saturna?

Jedną z możliwości jest uderzenie w Prometeusza małej asteroidy bądź komety, jednakże jest to prawie niemożliwe. Drugą możliwością (tą bardziej prawdopodobną) jest wpływ na tenże księżyc grawitacji jakiegoś innego ciała niebieskiego - ale jakiego? Teoretycy rozważyli każdą z możliwości. Jedną z nich jest obecność niezidentyfikowanego księżyca na tej samej orbicie, co Prometeusz. To jednak jest także mało prawodpodobne, albowiem ksieżyc taki musiałby być tak duży, że bez problemu byśmy go spostrzegli.

Carl Murray z londyńskiego uniwersytetu Queen Mary sugeruje, że na zachowanie Prometeusza miały wpływ pierścienie Saturna. Księżyc znajduje się w pierścieniu F Saturna, w którym obecna jest cienka warstwa materii (kawałki skał, itd.). Wg tego naukowca ma ona mieć wpływ na zachowanie tego ciała niebieskiego. Czy jest tam jednak aż tyle materii, aby mogła ona wpłynąć na zachowanie księżyca?

Jedyną drogą sprawdzenia tych przypuszczeń jest dokładne spojrzenie na zachowanie się tego ksieżyca przy pomocy teleskopu Hubbla - sądzi Richard French z Wellesley College w Massachusetts. W 1997 roku Collen McGhee z Cornell Universty w Ithaca przeanalizowała obserwacje teleskopu Hubbla dotyczące Prometeusza, których celem było wyjaśnienie jego zachowania. W czasie analizy dziwnych zachowań Prometeusza, pojawiły się kolejne spostrzeżenia - Pandora także zachowywała się wbrew ustaleniom naukowców. W ciągu 633 dni... przyspieszyła zmieniając swoją pozycję... po czym zwolniła wracając na swoją pierwotną orbitę...

To było kolejnym zaskoczeniem. Oczywiście znów nikt nie potrafił wytłumaczyć tego dziwnego zachowania.

Okazuje się, że Pandora okrażająca Saturn w ciągu 15 godzin może znajdować się w rezonansie z jednym z największych księżyców tej planety - Mimasem w stosunku 2/3. W czasie gdy Pandora okrąży Saturn trzy razy, Mimas robi to dwa razy. Oba księżyce wracają do swych pierwotnych położeń, stąd istnieje podejrzenie powiązań grawitacyjnych.

To jednak rodzi kolejny problem. Skoro oscylacja powoduje rezonans, Pandora powinna znajdować się w zupełnie innym miejscu, niż była obserwowana w 1995 roku.

Naukowcy do dzisiejszego dnia nie wiedzą dokładnie, co wywołuje dziwne zachowanie księżyców. Newton się mylil?


Mikrosłuchawka
+ Dodaj komentarz

Komentarze (4):

przeoczyli?????? [1]

...
~C.U in 2012 2005-06-12 12:40:35


Dziwne zachowania ksiezycy Sat [1]

...
~Kazimierz Wirpszo 2005-06-05 07:32:20





Nieprzerwanie od 2004 roku!

PARTNERZY:
Stanisław Michalkiewicz
Nasze kanały RSS:
główny
O NAS:
REKLAMA:
zobacz ofertę